Μέσα της δεκαετίας του ‘60 και οι Ατταλειώτες πρόσφυγες που ζουν σε παράγκες στους λόφους του Φιλοπάππου μεταστεγάζονται στα πέτρινα σπίτια που συγκροτούν σήμερα τον συνοικισμό του Ασυρμάτου, στα Άνω Πετράλωνα. Ένα από αυτά τα σπίτια, στα όρια του συνοικισμού, στην οδό Τιμοδήμου θα στεγάσει το τοπικό ΠΙΚΠΑ. Ήταν ο χώρος πρωτοβάθμιας περίθαλψης για εκατοντάδες προσφυγικές οικογένειες, αποκλεισμένες από το δημόσιο σύστημα υγείας, περιθωριοποιημένες κοινωνικά. Ήταν ο χώρος πρωτοβάθμιας περίθαλψης και για εκατοντάδες οικογένειες Πετραλωνιτών, καταδικασμένες στην ανέχεια και στην εξαθλίωση, συνακόλουθο μίας γειτονιάς ταξικά προσδιορισμένης. Τα δελτία εμβολιασμών και οι καρτέλες ιατρικής παρακολούθησης, λησμονημένα στο πέρασμα του χρόνου, αλλά κομμάτι της μνήμης αρκετών οικογενειών, παραμένουν καταχωνιασμένα στα ντουλάπια του ΠΙΚΠΑ για να θυμίζουν αυτή τη νοητή γραμμή που συνδέει τις τότε ανάγκες της γειτονιάς με τις σημερινές.
Για εμάς η υγεία, η ελεύθερη πρόσβαση σε ένα δημόσιο σύστημα υγείας, αποτελεί αυτονόητο δικαίωμα. Επιπλέον δε, οραματιζόμαστε μια υγεία που δε θα ορίζεται απλά ως απουσία ασθένειας και όπου η ιατρική δε θα ασκεί την εξουσία της πάνω στον πάσχοντα. Βλέπουμε τη θεραπεία ως μια ανθρωποκεντρική διαδικασία στην οποία εμπλεκόμαστε όλοι και όλοι οφείλουμε να συμμετέχουμε ισότιμα. Από τη μεριά του κράτους, οτιδήποτε δεν επιφέρει κέρδος δεν σχεδιάζεται, πλέον, να υπάρχει ως παροχή, ως πρόνοια. Ας φέρουμε στο μυαλό μας διάφορες στιγμές από μία επίσκεψή μας σε ένα πρωινό ιατρείο στο νοσοκομείο ή σε μία εφημερία, για να σκιαγραφήσουμε αυτήν την συνθήκη αποκλεισμού ολοένα και μεγαλύτερων κοινωνικών κομματιών: το εισιτήριο για να εξεταστούμε από έναν γιατρό, τα υπέρογκα ποσά που απαιτούνται για τις διάφορες εργαστηριακές εξετάσεις, τις τεράστιες ουρές και αναμονές τα ασφαλιστικά ταμεία τα οποία καλύπτουν ολοένα και λιγότερες εξετάσεις, ολοένα και λιγότερα αναγκαία φάρμακα. Ένα μεγάλο θύμα του μνημονίου είναι το επίπεδο περίθαλψης.
Για το λόγο αυτό από τις αρχές Οκτωβρίου του 2011 η λαϊκή συνέλευση των γειτονιών μας αποφάσισε να οργανώσει στο κατειλημμένο ΠΙΚΠΑ τον επονομαζόμενο κοινωνικό χώρο για την υγεία. Πιάνοντας το νήμα από εκεί που είχε μείνει το ΠΙΚΠΑ όταν έκλεισε πριν από 8-9 χρόνια, σκοπός αυτού του εγχειρήματος είναι η παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης στους ανθρώπους της γειτονιάς. Και ενώ λοιπόν το δημόσιο σύστημα υγείας αποκλείει ολοένα και περισσότερους ανθρώπους, εμείς αποφασίσαμε να χτίσουμε μία αυτοοργανωμένη δομή πρωτοβάθμιας περίθαλψης στη γειτονιά μας, μέχρι εκεί βέβαια που φθάνουν οι δυνάμεις μας. Σκοπός μας δεν είναι να φτιάξουμε ένα ιδιωτικό ιατρείο, ανταγωνιστικό σε αυτά που υπάρχουν στη γειτονιά. Σκοπός μας δεν είναι το κέρδος, ούτε να μαζέψουμε πελατεία. Αυτό που θέλουμε είναι να μπορούμε να προσφέρουμε μία πρώτη υπηρεσία σε έναν άνθρωπο όταν θα την χρειαστεί άμεσα, προτού τρέξει κατευθείαν στο νοσοκομείο. Να χρησιμοποιήσουμε τις γνώσεις και την εμπειρία των γιατρών για ενημέρωση γύρω από νοσήματα που έχουν ήδη διαγνωστεί και για προβλήματα κατά τη θεραπεία. Θέλουμε όλοι μαζί (υγειονομικοί και μη) να συζητήσουμε για την υγεία μας, για το σώμα μας, να ακούσουμε τη γνώμη του πάσχοντος και ο πάσχον να ακούσει τη γνώμη μας. Για το σκοπό αυτό ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων (παθολόγος, ορθοπεδικός, ωτορινολαρυγγολόγος, πνευμονολόγος, ομάδα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης) βρίσκονται εκ περιτροπής στο χώρο για να παρέχουν σε πρώτη φάση:
-
συμβουλευτική, επίλυση αποριών και υποστήριξη σε χρόνιες παθήσεις και γενικότερα σε θέματα ψυχικής και σωματικής υγείας. Δεν γίνεται συνταγογράφηση φαρμάκων, υπάρχει όμως η δυνατότητα ανεύρεσής τους για όποιον ή όποια δεν μπορεί να τα αγοράσει, μέσω της δικτύωσης με την κοινότητα.
-
ενημέρωση σε θέματα φαρμακευτικής αγωγής και εναλλακτικών λύσεων
-
μέτρηση πίεσης και σακχάρου, καθώς και αξιολόγηση εργαστηριακών εξετάσεων. Πρόσφατα στον εξοπλισμό του κοινωνικού χώρου για την υγεία έχει ενταχθεί και καρδιογράφος.
-
σεμινάρια αυτομόρφωσης (έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής δύο, πάνω στην παροχή πρώτων βοηθειών και στην ρεφλεξολογία).
